Chương IV
BIẾN DỊ
Biến dị
Biến dị di truyền
Biến dị không di truyền
Biến dị tổ hợp
Đột biến
Đột biến gen
Đột biến nhiễm sắc thể
Thường biến
3
1. Đoạn ADN ban đầu (a):
+ Có ... cặp nuclêôtít.
+ Trình tự các cặp nuclêôtít.
- T – G – A – T – X -
| | | | |
- A – X – T – A – G -
5
I. Đột biến gen là gì?
4
4
Mất cặp X-G
Mất một cặp nuclêôtít
6
Thêm cặp T-A
Thêm một cặp nuclêôtít
5
Thay cặp A-T
bằng cặp G-X
Thay thế cặp nuclêôtít này bằng một cặp nuclêôtít khác
Hoàn thành bảng nội dung sau:
5
I. Đột biến gen là gì?
- Là những biến đổi trong cấu trúc của gen liên quan tới một hay một số cặp nuclêôtít.
- Gồm các dạng:
+ Mất, thêm, thay thế một cặp nuclêôtít.
6
II.NGuyên nhân phát sinh đột biến gen.
+ Trong điều kiện tự nhiên: do ảnh hưởng phức tạp của môi trường trong và ngoài cơ thể.

+ Trong thùc nghiÖm: do con người sử dụng những tác nhân vật lí, hóa học … gây đột biến nhân tạo.
7
III. Vai trò của đột biến gen.
? Tại sao đột biến gen lại gây ra những biến đổi kiểu hình ở cơ thể sinh vật?

- Đột biến gen là biến đổi trong cấu trúc của gen từ đó sẽ biến đổi mARN và biến đổi cấu trúc prôtêin mà nó mã hóa cuối cùng dẫn đến những biến đổi kiểu hình sinh vật.
? Tại sao đột biến gen biểu hiện ra kiểu hình thường có hại cho bản thân sinh vật?
- Vì chúng phá vỡ sự thống nhất hài hòa trong kiểu gen đã qua chọn lọc tự nhiên và duy trì lâu đời trong điều kiện tự nhiên, gây ra những rốí loạn trong quá trình tổng hợp prôtêin .
8
Quan sát hình bên và cho biết:
? Đột biến nào có lợi, Đột biến nào có hại cho bản thân sinh vật hoặc đối với con người?
9
H.A,H.B là đột biến có hại

H.C là đột biến có lợi

10
Bª con cã cét sèng ng¾n
Gà con có đầu dị dạng, chân ngắn
Chú dê con có thêm 1 chân
? Hãy tìm thêm một số ví dụ về đột biến gen phát sinh trong tự nhiên hoặc do con người tạo ra?
11
Một số hình ảnh về đột biến gen ở người do chất độc màu da cam.
12
? Em hãy nêu vai trò và ý nghĩa của đột biến gen trong thực tiễn sản xuất?
- Trong thực tiễn người ta gặp một số đột biến tự nhiên
và nhân tạo có lợi cho bản thân sinh vật và con người;
- Ví dụ : đột biến làm tăng khả năng chịu hạn và chịu rét của cây lúa.
13
* Vai trò đột biến gen:
Đột biến gen thường là có hại cho sinh vật nhưng đôi khi cũng có lợi
14
Tóm tắt nội dung :
1. Đột biến gen:
Là những biến đổi trong cấu trúc của gen liên quan tới một hay một số cặp nuclêôtít.
Các dạng: Mất, thêm, thay thế một cặp nuclêôtít.
2. Nguyên nhân phát sinh đột biến gen:
Do rối loạn quá trình tự sao chép của ADN dưới ảnh hưởng của môi trường trong và ngoài cơ thể. Xuất hiện trong điều kiện tự nhiên hoặc do con người gây ra.
3. Vai trò đột biến gen:
- §ét biÕn gen th­êng lµ cã h¹i cho sinh vËt nh­ng ®«i khi còng cã lîi
15
Câu 1. Đột biến gen là:
a. Sự biến đổi trong kiểu gen.
b. Sự biến đổi ở một nuclêôtít trong gen.
Câu 3.§ét biÕn gen lµ nh÷ng biÕn ®æi trong cÊu tróc cña gen liªn quan ®Õn mét hay mét sè cÆp nuclª«tÝt, ®iÓn h×nh lµ d¹ng:
.........., .........,…………..một cặp nuclêôtít.
Đột biến gen thường ............ nhưng cũng có khi ...........cho bản thân sinh vật hoặc đối với bản thân con người.
Câu 2. Đột biến gen phụ thuộc những nhân tố nào?
a. Đặc điểm cấu trúc của gen.
b. Các tác nhân lý hóa của ngoại cảnh hoặc rối loạn trong quá trình tự sao của ADN.
c. Sự biến đổi ở một hay một số cặp nuclêôtít trong gen.
d. Sự biến đổi của một tính trạng trên cơ thể
c. Cả a và b.
Bài tập trắc nghiệm:
có hại
thay thế
Mất
có lợi
thêm
16
Dặn dò
1. Sưu tầm một số ví dụ và tranh ảnh về đột biến gen và
các kiểu đột biến khác.
2. Chuẩn bị bài mới: Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể.
Tìm hiểu:
+ Khái niệm.
+ Nguyên nhân gây đột biến cấu trúc NST.
CHÚC CÁC EM CHĂM NGOAN HỌC GIỎI
CHÚC CÁC EM CHĂM NGOAN HỌC GIỎI
17
Trò chơi ô chữ
18
1
2
3
4
5
6
19
Đây là người đặt nền móng cho di truyền học
Câu 1. Ô CHỮ GỒM 6 CHỮ CÁI
20
Câu 2. Ô CHỮ GỒM 9 CHỮ CÁI
Đây là đặc điểm của hai NST giống nhau về hình dạng và kích thước
21
Câu 3. Ô chữ gồm 11 chữ cái
Phép lai giữa cá thể mang tính trạng trội cần xác định kiểu gen với cá thể mang tính trạng lặn.
22
Câu 4. Ô CHỮ GỒM 6 CHỮ CÁI
Hiện tượng con cái sinh ra khác bố mẹ và khác nhau nhiều chi tiết
23
Câu 5. Ô CHỮ GỒM 11 CHỮ CÁI
Nhiễm sắc thể tự nhân đôi ở kì này?
24
Câu 6. Ô CHỮ GỒM 9 CHỮ CÁI
Đây là đơn phân của phân tử ADN.
25
1
2
3
4
5
6
Dặn dò
1. Sưu tầm một số ví dụ và tranh ảnh về đột biến gen và
các kiểu đột biến khác.
2. Chuẩn bị bài mới: Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể.
Tìm hiểu:
+ Khái niệm.
+ Nguyên nhân gây đột biến cấu trúc NST.
CHÚC CÁC EM CHĂM NGOAN HỌC GIỎI
CHÚC CÁC EM CHĂM NGOAN HỌC GIỎI